تاثیر فاکتور تاثیر Impact Factor در جی سی آر | هر آنچه باید درباره ایمپکت فاکتور بدانید

وقتی صحبت از مجلات جی سی آر می شود، اولین مفهومی که به ذهن می رسد فاکتور تاثیر یا Impact Factor است. بسیاری از پژوهشگران در انتخاب مجله فقط به ایمپکت فاکتور توجه می کنند، در حالی که باید نقش و محدودیت های این شاخص به خوبی شناخته شود. تاثیر فاکتور تاثیر در جی سی آر بسیار زیاد است، اما تفسیر اشتباه آن می تواند منجر به انتخاب نادرست مجله یا برداشت غلط از اعتبار علمی شود.

در این مقاله توضیح می دهیم فاکتور تاثیر چیست، چگونه محاسبه می شود، چه کاربردی در نظام جی سی آر دارد، تفاوت آن با شاخص های دیگر چیست و چه تصورات اشتباهی در مورد آن وجود دارد.

فاکتور تاثیر چیست؟

فاکتور تاثیر یا Impact Factor یک شاخص استنادی است که نشان می دهد:

  • مقاله های منتشر شده در یک مجله

  • در یک بازه زمانی مشخص

  • چند بار توسط مقالات دیگر مورد استناد قرار گرفته اند

بنابراین ایمپکت فاکتور مربوط به مجله است نه مقاله یا نویسنده.

فاکتور تاثیر چگونه در سیستم جی سی آر محاسبه می شود؟

محاسبه فاکتور تاثیر بر اساس فرمول مشخصی انجام می شود. به صورت ساده:

  • تعداد استنادهای دریافت شده

  • به مقالات دو سال اخیر مجله

  • تقسیم بر تعداد مقالات منتشر شده همان دوره

این شاخص هر سال توسط جی سی آر به روز رسانی و منتشر می شود.

چرا فاکتور تاثیر در جی سی آر اهمیت دارد؟

اهمیت ایمپکت فاکتور به دلایل زیر است:

  • نشان دهنده میزان توجه جامعه علمی به مجله

  • معیار مهم در رتبه بندی مجلات

  • تاثیرگذار در انتخاب مجله توسط پژوهشگران

  • مورد توجه دانشگاه ها و موسسات علمی

به همین دلیل بسیاری از افراد هنگام انتخاب مجله ابتدا به ایمپکت آن نگاه می کنند.

نقش فاکتور تاثیر در رتبه بندی Q مجلات جی سی آر

مجلات جی سی آر بر اساس شاخص های استنادی در چهار رده قرار می گیرند:

  • Q1

  • Q2

  • Q3

  • Q4

ایمپکت فاکتور نقش مهمی در این رتبه بندی دارد. معمولا:

  • مجلات با ایمپکت بالا → در Q1 و Q2

  • مجلات با ایمپکت متوسط و پایین → در Q3 و Q4

قرار می گیرند. البته معیار رتبه بندی فقط ایمپکت نیست و شاخص های دیگری نیز دخالت دارند.

آیا ایمپکت فاکتور فقط مختص مجلات جی سی آر است؟

در عمل بله
ایمپکت فاکتور معتبر فقط توسط سیستم جی سی آر و موسسه کلاریویت محاسبه و منتشر می شود. بنابراین:

  • هر ایمپکتی که خارج از جی سی آر اعلام شود

  • یا قابل استعلام نباشد

احتمالا جعلی یا نامعتبر است.

تفاوت ایمپکت فاکتور با CiteScore و SJR

برخی پژوهشگران این شاخص ها را با هم اشتباه می گیرند.

همه این شاخص ها استنادی هستند اما روش محاسبه و پایگاه آنها متفاوت است.

آیا ایمپکت فاکتور بالا همیشه بهتر است؟

نه همیشه
اگرچه ایمپکت بالا نشانه اعتبار علمی مجله است، اما:

  • رقابت برای چاپ مقاله بیشتر است

  • احتمال ریجکت بیشتر می شود

  • زمان داوری طولانی تر است

برای برخی پژوهشگران، مجلات Q2 یا Q3 گزینه منطقی تر و واقع گرایانه تری هستند.

تاثیر فاکتور تاثیر بر پذیرش مقاله

ایمپکت فاکتور به طور مستقیم باعث پذیرش یا رد مقاله نمی شود. اما:

  • مجلات با ایمپکت بالا سخت گیرتر هستند

  • داوری دقیق تر و طولانی تر انجام می دهند

بنابراین برای پذیرش در این مجلات باید مقاله:

  • نوآورانه

  • دارای نتایج قوی

  • و با نگارش بسیار حرفه ای

باشد.

اشتباهات رایج درباره فاکتور تاثیر در جی سی آر

  • تصور اینکه ایمپکت مربوط به مقاله است

  • اعتماد به ایمپکت فاکتورهای جعلی

  • انتخاب مجله فقط بر اساس ایمپکت

  • مقایسه ایمپکت بین رشته های مختلف

ایمپکت باید همیشه در چارچوب همان رشته علمی تفسیر شود.

چگونه ایمپکت فاکتور واقعی مجلات را تشخیص دهیم؟

برای تشخیص ایمپکت واقعی باید:

  • مجله در جی سی آر نمایه شده باشد

  • ایمپکت قابل استعلام باشد

  • ناشر معتبر باشد

  • ایمپکت در سایت های غیر رسمی اعلام نشده باشد

مجلات جعلی معمولا از ایمپکت های ساختگی استفاده می کنند.

نتیجه گیری

تاثیر فاکتور تاثیر در جی سی آر بسیار زیاد است و یکی از مهم ترین شاخص های اعتبار مجلات علمی به شمار می رود. با این حال ایمپکت فاکتور تنها معیار انتخاب مجله نیست و باید در کنار رتبه بندی Q، حوزه موضوعی مجله، سرعت داوری و اهداف پژوهشی در نظر گرفته شود. شناخت درست ایمپکت فاکتور و پرهیز از برداشت های اشتباه، به پژوهشگران کمک می کند انتخاب آگاهانه تر و حرفه ای تری داشته باشند.

چاپ و اکسپت مقاله ISI  —  چاپ و اکسپت مقاله اسکوپوس  —  چاپ و اکسپت مقاله علمی و پژوهشی

انجام رساله با ایزی تز

تلفن مشاوره و تماس : 09353132500 و 09199631325  می باشد … ( با مدیریت استاد علی کیان پور )